Vùng đất Tây Bắc không chỉ nổi tiếng với những cảnh quan kỳ vĩ, nên thơ mà còn được biết đến với sự đặc sắc và khác biệt trong văn hóa ẩm thực. Nơi đây có rất nhiều món lạ mà lại rất ngon, ngon cái vị riêng của núi rừng. Và có một món gia vị đặc biệt được xem như là linh hồn của ẩm thực Tây Bắc, đó là chẳm chéo. 

1. Nguyên liệu

  • Rau bạc hà (húng dũi)
  • Rau mùi (ngò)
  • Rau mùi tàu
  • Hạt mắc khén
  • Ớt  tươi
  • Củ sả
  • 1 miếng gừng nhỏ
  • Muối (hoặc bột canh)
  • Hạt dổi (2-3 hạt nếu có)

(Nguồn ảnh: Internet)

2. Sơ chế

Một trong những nét đặc sắc của ẩm thực Tây Bắc đó là thường gắn liền với bếp củi và khói lửa. Đối với món chấm chẳm chéo cũng thế.

  • Tỏi, sả, ớt tươi đem nướng cho vừa chín tới. Ớt tươi nên xiên tăm nhiều lỗ để tránh cho ớt bị nổ. Nếu để cả quả rồi nướng khi nổ ớt sẽ dễ làm cay mắt. Việc nướng ớt sẽ giúp ớt bớt đi được vị hăng mà vẫn không làm mất đi vị cay.

(Nguồn ảnh: Wikipedia)

  • Hạt dổi đem nướng thơm rồi giã nhỏ
  • Các loại rau thơm đem rửa sạch rồi cũng có thể nướng qua cho mùi thơm (không bắt buộc). Lưu ý nếu nướng rau thơm thì không nên nướng chín quá sẽ làm lá bị vụn và mùi k còn thơm. Chỉ nên để xa lửa cho lá khô dần lại. 

Mục đích của việc nướng qua các nguyên liệu là để tạo mùi thơm – mùi vị đặc trưng rất riêng của núi rừng Tây Bắc, và bớt độ ẩm trong nguyên liệu thì chẳm chéo sẽ để được lâu. Còn nếu các bạn cần chế biến 1 chút để ăn ngay thì có thể không cần nướng nhưng sẽ không đạt được đúng hương vị tuyệt vời của món chấm này. 

  • Tỏi bóc vỏ, Gừng chỉ dùng 1 miếng nhỏ, nếu dùng quá nhiều vị cay của gừng sẽ lấn át các vị khác
  • Hạt mắc khén rang chín cho dậy mùi thơm. Có thể bắc nồi lên bếp để rang mắc khén cho nhanh. Nhưng cách làm ngon nhất và đúng truyền thống nhất là gắp than hoa đang hồng lửa vào bát mắc khén, rồi đảo trong bát, vừa rang vừa thổi. Lưu ý lấy lượng mắc khén vừa đủ dùng, nếu nhiều quá sẽ cay và hắc, tê lưỡi. Sau đó mang mắc khén đã rang đi giã hoặc xay nhỏ. (Đối với những vùng không có sẵn hạt mắc khén mà bạn muốn làm món chấm này thì có thể tìm mua ngay bột mắc khén làm sẵn)

(Nguồn ảnh: Internet)

3. Chế biến

  • Cho hết các nguyên liệu đã chuẩn bị: rau thơm, tỏi, sả, gừng, vào cối và giã thật nhỏ
  • Trộn với mắc khén và muối cho vừa ăn và giã lại để trộn cho thật đều.

(Nguồn ảnh: Internet)

4. Thành phẩm

Món chấm với mùi thơm đặc trưng, vị mặn của muối, vị cay của ớt, mắc khén, cay nồng của gừng, hăng hăng của tỏi vô cùng hấp dẫn.

(Nguồn ảnh: Internet)

Chẳm chéo nếu làm khô có thể bỏ vào lọ, đậy nắp và để trong ngăn mát tủ lạnh ăn dần. Còn nếu làm chưa khô (không nướng nguyên liệu) thì nên làm ít một và ăn trong ngày.

Một số món khi chấm cần chế thêm 1 chút đường, chút nước chanh hay nước lọc để món chấm có dạng sệt dễ chấm hơn.

5. Một số món đặc trưng thường sử dụng chẳm chéo

– Thịt luộc chấm chẳm chéo

Chẳm chéo – nét đặc sắc ẩm thực Tây Bắc

(Nguồn ảnh: Internet)

Còn gì tuyệt bằng miếng thịt lợn rừng luộc thơm ngon với chút nạc chút mỡ hòa quyện cùng vị cay, mặn, ngọt, thơm đậm đà của chẳm chéo.
Ngoài ra cũng có thể chấm thịt gà luộc hay lòng lợn luộc đều ngon hết sảy.

– Xôi chấm chẳm chéo

Chẳm chéo – nét đặc sắc ẩm thực Tây Bắc

(Nguồn ảnh: Internet)

Hương vị gạo nếp dẻo thơm sẽ để lại ấn tượng khó quên khi hòa quyện cùng vị chẳm chéo đậm đà

– Bắp cải cuộn nhót xanh chấm chẳm chéo

Đây là món ăn được các bạn trẻ săn lùng để làm và thưởng thức rất nhiều trong thời gian gần đây.

(Nguồn ảnh: Internet)

Nhót xanh chọn những quả càng non càng ngon. Bắp cải chọn lá vừa phải , không quá già hay non, rửa sạch rồi cắt thành miếng đủ cuốn.Thêm chút rau thơm, có thể thêm lá tỏi, gừng ở giữa, cuốn lại và thưởng thức cùng chẳm chéo thôi nào.

Chẳm chéo – nét đặc sắc ẩm thực Tây Bắc

(Nguồn ảnh: Internet)

Vị chua chua hơi chan chát của nhót xanh, vị thanh của bắp cải, vị chẳm chéo thơm cay nồng sẽ là một hương vị vô cùng đặc sắc.

–  Măng đắng chấm chẳm chéo

 Chẳm chéo – nét đặc sắc ẩm thực Tây Bắc

(Nguồn ảnh: Internet)

Măng đắng là món đặc trưng của núi rừng, thử ăn cùng chẳm chéo để cảm nhận được rõ nhất cái hương vị Tây Bắc là như thế nào.

Thật hấp dẫn phải không nào? Các bạn hãy thử tự tay làm chẳm chéo và thưởng thức hương vị của nó để lý giải xem tại sao món chấm này thường được gọi là linh hồn của ẩm thực Tây Bắc nhé.